Luận Sao Tử Vi
Ngôi Đế toà tôn quý, có quần thần phò tá mới thành đại quý
紫微为帝座之星，得辅弼则贵，得昌曲则秀，得魁钺则贵人扶持。紫微独坐无辅，纵贵不久；得三方四正之吉星会照，方为正宗大格。
Phiên âm Hán–Việt:Tử Vi vi Đế toà chi tinh, đắc Phụ Bật tắc quý, đắc Xương Khúc tắc tú, đắc Khôi Việt tắc quý nhân phù trì. Tử Vi độc toạ vô phụ, túng quý bất cửu; đắc tam phương tứ chính chi cát tinh hội chiếu, phương vi chính tông đại cách.
Tử Vi là ngôi sao Đế toà: gặp Tả Phụ, Hữu Bật thì hiển quý nhờ có người tài trợ lực; gặp Văn Xương, Văn Khúc thì thanh tú, học rộng tài cao; gặp Thiên Khôi, Thiên Việt thì đi tới đâu cũng được bậc bề trên và quý nhân nâng đỡ. Nếu Tử Vi ngồi một mình mà không có các cát tinh phò tá, thì dù nhất thời có đạt được địa vị cao sang cũng chẳng bền lâu; phải được quần tinh tốt lành ở Tam phương Tứ chính hội hợp chiếu về thì mới thực sự tạo thành đại cách cục chính thống.
• "Tú" (秀 — Thanh tú / Tuấn tú): Trong mệnh lý cổ, chữ "Tú" bao hàm cả khí chất nho nhã bên ngoài lẫn sự mẫn tiệp, văn chương, học thuật tinh tế bên trong. Tử Vi vốn mang uy quyền cứng cỏi của bậc đế vương, có thêm Xương Khúc mới có chất "nho nhã trí thức", không bị biến thành kẻ quyền lực thô bạo. • "Độc toạ vô phụ" (独坐无辅): Cần phân biệt hai khái niệm: "Độc toạ" là trong cung Mệnh chỉ có một chính tinh Tử Vi (như ở Tý, Ngọ), điều này vốn không xấu; cái đáng ngại là "vô phụ" — tức cả bản cung lẫn Tam phương Tứ chính và hai cung giáp bên đều vắng bóng Lục Cát tinh (Phụ, Bật, Xương, Khúc, Khôi, Việt), khiến người lãnh đạo rơi vào cảnh cô lập, việc gì cũng phải tự gánh nên sức tàn lực kiệt ("túng quý bất cửu").
Thầy Nghê ví Tử Vi "độc toạ vô phụ" như ông vua không có quan văn quan võ, tự mình phải đi thu thuế, tự mình ra trận — cổ nhân gọi là "Cô quân tại dã" (vua cô độc ngoài đồng hoang). Ngoài đời thực, người có cách này thường tự trọng cực cao, khó tin tưởng giao việc cho cấp dưới, nên nếu khởi nghiệp một mình rất dễ quá tải; giải pháp thực tế là phải chủ động học cách trao quyền và tìm đối tác bổ khuyết.
紫微在子午为「面南背北」之贵，主大富大贵；紫微在丑未与破军同宫，主刚毅果决；紫微在寅申与天府同宫，称「紫府同宫」格，主品端衣食丰足。
Phiên âm Hán–Việt:Tử Vi tại Tý Ngọ vi "Diện Nam bối Bắc" chi quý, chủ đại phú đại quý; Tử Vi tại Sửu Mùi dữ Phá Quân đồng cung, chủ cương nghị quả quyết; Tử Vi tại Dần Thân dữ Thiên Phủ đồng cung, xưng "Tử Phủ đồng cung" cách, chủ phẩm đoan y thực phong túc.
Sao Tử Vi đóng ở hai cung Tý hoặc Ngọ là thế tôn quý "quay mặt về hướng Nam, tựa lưng vào hướng Bắc", chủ về bậc đại phú đại quý; Tử Vi đóng ở hai cung Sửu (Trâu) hoặc Mùi cùng cung với sao Phá Quân thì chủ về tính cách cương nghị, quyết đoán mạnh mẽ; Tử Vi đóng ở hai cung Dần hoặc Thân cùng cung với sao Thiên Phủ thì gọi là cách cục "Tử Phủ đồng cung", chủ về nhân phẩm đoan chính, cả đời cơm áo lộc thực dồi dào sung túc.
• "Diện Nam bối Bắc" (面南背北 — Ngoảnh mặt hướng Nam, quay lưng hướng Bắc): Bắt nguồn từ《Kinh Dịch · Thuyết Quái Truyện》: "Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ, hướng minh nhi trị" (Bậc thánh vương ngồi quay mặt về phương Nam để lắng nghe thiên hạ, hướng về phía ánh sáng rực rỡ mà cai trị). Trên bàn đồ 12 địa chi cổ đại, cung Tý nằm chính Bắc, cung Ngọ nằm chính Nam; Tử Vi cư Ngọ là cực vượng ("Cực hướng ly minh" — ngôi vua hướng thẳng ra ánh sáng phương Nam, không vướng sát tinh thì phú quý cực phẩm), còn Tử Vi cư Tý tuy ở phương Bắc nhưng nhìn thẳng về phương Nam (cung Ngọ) nên cũng mang khí tượng triều đình chính vị. • "Tử Phá Sửu Mùi" (紫破丑未): Đế vương đích thân đi cùng tướng tiên phong Phá Quân, nên tính cách cực kỳ dứt khoát, dám đập bỏ cái cũ, vừa có mưu lược quản trị vừa có sức công phá. • "Phẩm đoan y thực phong túc" (品端衣食丰足): Hai đế tinh Bắc Đẩu (Tử Vi) và Nam Đẩu (Thiên Phủ) ở chung một nhà tại Dần hoặc Thân, vừa giữ quy củ đạo đức ("phẩm đoan") vừa giữ kho lộc đầy đặn, song đôi khi vì hai vua cùng ngự nên nội tâm cũng hay tự mâu thuẫn giữa khát vọng tiến công (Tử Vi) và tâm lý cầu toàn giữ vững (Thiên Phủ).
Trong《Thiên Kỷ》, thầy Nghê phân biệt rất rõ Tử Vi cư Ngọ và Tử Vi cư Tý: Ngọ là ban ngày rực sáng (hoả vượng minh đường) nên Tử Vi ở Ngọ phát huy uy lực rực rỡ nhất; Tý là nửa đêm nên sức sáng trầm tĩnh hơn, cần hậu thuẫn của Tả Hữu Khoa Quyền Lộc mới phát lớn. Còn với Tử Phá tại Sửu hoặc Mùi, thầy dặn nếu hội cát tinh thì làm tướng tài doanh nhân lớn, nhưng nếu gặp sát kỵ thì phải đặc biệt rèn tâm đức kẻo biến thành chuyên quyền bất chấp.
紫微居官禄，无煞冲破，必为高官；紫微居田宅，主有祖业，又能自置；紫微居夫妻，主配偶端庄，气质不凡，但宜迟婚不宜早。
Phiên âm Hán–Việt:Tử Vi cư Quan Lộc, vô sát xung phá, tất vi cao quan; Tử Vi cư Điền Trạch, chủ hữu tổ nghiệp, hựu năng tự trí; Tử Vi cư Phu Thê, chủ phối ngẫu đoan trang, khí chất bất phàm, đãn nghi trì hôn bất nghi tảo.
Tử Vi đóng tại cung Quan Lộc mà không bị các sao sát tinh xung chiếu phá hỏng thì ắt làm quan to hoặc giữ chức vụ lãnh đạo cao cấp; Tử Vi đóng tại cung Điền Trạch thì chủ về vừa được thừa hưởng cơ ngơi tổ nghiệp của ông cha, vừa tự tay gây dựng mua sắm thêm điền sản lớn; Tử Vi đóng tại cung Phu Thê thì người phối ngẫu có dáng vẻ đoan trang, phong thái bất phàm, nhưng nên kết hôn muộn chứ không nên lập gia đình quá sớm.
• "Cao quan" (高官): Thời xưa là quan đại thần triều đình; thời nay mở rộng sang vị trí quản lý cấp cao, người đứng đầu bộ phận chuyên môn, chủ doanh nghiệp hoặc chuyên gia đầu ngành có tiếng nói quyết định. • "Tổ nghiệp / Tự trí" (祖业 / 自置): "Tổ nghiệp" là bất động sản, nền tảng gia phong hoặc cơ sở kinh doanh do cha mẹ để lại; "tự trí" là năng lực tự tích luỹ để sở hữu nhà cửa, đất đai ở khu vực cao ráo, sang trọng (vì Tử Vi thuộc Thổ cao). • "Nghi trì hôn bất nghi tảo" (宜迟婚不宜早 — Nên cưới muộn, không nên cưới sớm): Vì Tử Vi ở Phu Thê báo hiệu người bạn đời có lòng tự trọng rất lớn, thích làm chủ trong gia đình. Khi còn quá trẻ, cái tôi của cả hai chưa đủ độ chín chắn và bao dung để nhường nhịn một "vị vua" bên cạnh mình, dễ dẫn đến va chạm quyền uy; kết hôn muộn khi tâm tính đã trưởng thành thì lại tôn vinh, nể trọng nhau bền vững.
Thầy Nghê giải thích quy luật "trì hôn" rất thực tế: Kết hôn muộn ở thời hiện đại tức là ngoài 28–30 tuổi khi sự nghiệp và nhận thức đã định hình. Hơn nữa, Tử Vi cư Điền Trạch trong phong thuỷ《Thiên Kỷ》còn gợi ý nhà ở của đương số thường gần cơ quan hành chính, toà nhà lớn hoặc địa thế cao ráo thoáng đãng.
紫微忌空劫，主有位无禄。紫微忌孤君无辅，主孤峰独峙，难成大事。紫微化权主独断，紫微化科主名声，紫微化忌主受制于人。
Phiên âm Hán–Việt:Tử Vi kỵ Không Kiếp, chủ hữu vị vô lộc. Tử Vi kỵ cô quân vô phụ, chủ cô phong độc trĩ, nan thành đại sự. Tử Vi Hoá Quyền chủ độc đoán, Tử Vi Hoá Khoa chủ danh thanh, Tử Vi Hoá Kỵ chủ thụ chế ư nhân.
Sao Tử Vi rất kỵ gặp Địa Không, Địa Kiếp, vì chủ về có chức vị hư danh mà không có thực lộc tương xứng. Tử Vi cũng kỵ rơi vào thế vua cô độc không bề tôi phò tá, như ngọn núi lẻ loi sừng sững một mình, khó làm nên nghiệp lớn. Tử Vi gặp Hoá Quyền thì chủ về uy quyền quyết đoán (nhưng dễ độc đoán chuyên quyền); Tử Vi gặp Hoá Khoa thì chủ về danh tiếng thanh cao vang xa; còn nếu Tử Vi vướng khí Hoá Kỵ thì chủ về cảnh có tài mà bị người khác kiềm chế, bó buộc.
• "Hữu vị vô lộc" (有位无禄): Có ghế cao, chức danh kêu nhưng quyền lợi kinh tế mỏng hoặc ngân sách trống rỗng (như học giả danh dự, chức vụ hữu danh vô thực), song ngược lại rất hợp với người tu hành, nhà nghiên cứu triết học không màng vật chất. • "Cô phong độc trĩ" (孤峰独峙): Hình ảnh một đỉnh núi cao vút đứng trơ trọi giữa trời — tuy kiêu hãnh nhưng lạnh lẽo, không kết nối được với dãy núi xung quanh. Ám chỉ người quá kiêu ngạo, đặt tiêu chuẩn quá cao khiến không ai cộng tác nổi. • "Tử Vi Hoá Kỵ" (紫微化忌): Trong bảng Tứ Hoá Thập Can chính thống của Tử Vi Đẩu Số (và hệ thống《Thiên Kỷ》), bản thân sao Tử Vi KHÔNG trực tiếp Hoá Kỵ theo bất kỳ Thiên Can nào trong 10 Can! Câu cổ văn này đề cập tới trường hợp Tử Vi đồng cung với sao Hoá Kỵ (ví dụ Tử Tham gặp Tham Lang Hoá Kỵ tuổi Quý, Tử Tướng / Tử Phá chịu Hoá Kỵ từ Xương Khúc hoặc đối cung xung chiếu), khiến "Đế toà bị nhiễm khí Kỵ", làm người lãnh đạo bị cấp dưới, thể chế hoặc hoàn cảnh trói tay ("thụ chế ư nhân").
Thầy Nghê đặc biệt lưu ý học trò chi tiết kỹ thuật này: Trong Thập Can Tứ Hoá chuẩn, Tử Vi chỉ có Hoá Quyền (can Nhâm) và Hoá Khoa (can Ất), tuyệt nhiên không có can nào làm Tử Vi tự Hoá Kỵ. Khi đọc sách xưa thấy viết "Tử Vi Hoá Kỵ", phải hiểu ngay đó là cung có Tử Vi bị sao Hoá Kỵ đồng độ hoặc xung chiếu vây hãm — giống như nhà vua bị gian thần hoặc hoàn cảnh vây bủa làm mất quyền tự quyết.